رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان گفت: با توجه به توپوگرافی قوچان ۶۰ درصد مساحت این شهرستان دارای سیلخیزی بالایی است.
به گزارش اعتمادساز، امیر زمانی مقدم اجرای پروژههای آبخیزداری را در مدیریت روان آبها و کنترل سیلابها بسیار حائز اهمیت دانست و افزود: علیرغم اینکه در بارانهای پایهای که بعضاً در یک بازه زمانی کوتاه ۴۰ میلیمتر بارندگی رخ میدهد و بیشترین خطر به وجود میآید اما در حوزههایی که سالهای قبل بند خاکی اجرا شده سیل مخرب نداریم.
وی با بیان اینکه بر اساس نقشههای توپوگرافی، قوچان یک شهرستان کوهستانی بوده و به دلیل شیب زیاد با کمترین بارندگی روان آبها خیلی سریع جاری میشوند، عنوان کرد: بندهای خاکی باعث کنترل هرزاب و روان آب و موجب ذخیرهسازی آب و نفوذ آن میشود.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان ادامه داد: کنترل سیلهای مخرب و تخریبگر و جلوگیری از فرسایش خاکهای مرغوب از دیگر مزایای ایجاد بندهای خاکی است، این پروژهها همچنین میتواند سفرههای آب زیرزمینی و پایداری آب در قناتها و چشمهسارها را به وجود آورد.
فرسایش خاک مرغوب، مهمترین ضرر سیلاب
وی با اشاره به اینکه اگر روان آبها کنترل نشوند در پائین دست منجر به سیلاب میشود، مهمترین ضرر سیلاب را فرسایش خاکهای مرغوب منطقه دانست و گفت: بندهای خاکی علاوه بر اینکه موجب کنترل رسوب شده، نمیگذارند خاک منطقه از دسترس خارج شود.
زمانی مقدم تأثیرگذاری پروژههای آبخیزداری را در افزایش دبی قنوات بسیار حائز اهمیت دانست و اظهار کرد: اولویت اجرای بندهای خاکی بیشتر در مناطقی است در پائیندست قنوات قرار دارند.
وی با بیان اینکه پروژههای آبخیزداری موجب پایداری، حفظ و تغذیه سفرههای آب قنوات میشود، ادامه داد: حجم آبگیری برخی بندها به دلیل رسوبی که گرفته تغییر نموده است.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان گفت: اگرچه از ابتدای تأسیس آبخیزداری در کشور تا قبل از پارسال فقط ۱۴ بند خاکی در شهرستان داشتیم، اما در سال ۱۴۰۱ با اعتبار ویژهای که در سفر ریاست جمهوری تخصیص یافت و دستورات رهبر معظم انقلاب بر ضرورت حفاظت خاک و تخصیص اعتبارات ملی فقط امسال نیز احداث ۵ بند خاکی را شروع نمودیم.
۳۰ درصد پروژههای سالهای قبل را امسال انجام میدهیم
وی با اشاره به اینکه ۳۰ درصد پروژههای سالهای قبل را امسال انجام میدهیم، افزود: چون منابع طبیعی وظیفه ذخیرهسازی آب را ندارد و فقط مسئولیت حفاظت خاک را بر عهده داریم؛ به همین دلیل حجم آبگیری بندهای خاکی بسیار نیست و معمولاً بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار متر مکعب است.
زمانی مقدم با اعلام اینکه پروژههایی که امسال در شهرستان اجرا میشود حدود ۲ میلیون متر مکعب آب را میتوانند ذخیرهسازی کنند، تصریح کرد: پروژههای کوچک دیگری مانند بندهای سنگ ملات و گابیونی هم هستند که در شهرستان اجرا میشود.
وی خاطرنشان کرد: حدود ۴ میلیارد تومان از اعتبارات شهرستان برای بندسارهای کوچک که حفظ رسوبات و افزایش عمر مفید بندهای خاکی را به همراه دارد؛ هزینه میشود.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان با بیان اینکه همزمان حدود یک میلیارد تومان از این مبلغ برای پروژههای بیولوژیک استفاده میشود، بیان کرد: حفظ پوشش گیاهی بیشترین تأثیر را در نفوذپذیری آب دارد.
کمبود نیرو بزرگترین مشکل و معضل
وی عنوان کرد: منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان بر اساس وظیفه ذاتی خود که حفظ پوشش گیاهی و حفظ خاک است، امسال حدود ۴۰ هکتار جنگلکاری و ۳۰۰ هکتار احیاء مرتع داریم.
زمانیمقدم در ادامه از کمبود نیرو به عنوان بزرگترین مشکل و معضل در سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری نام برد و گفت: علیرغم اینکه از نظر امکانات وضعیت خوبی داریم اما به لحاظ نیرو بسیار با مشکل مواجهایم.
وی اذعان کرد: هرچند امسال با مشکل اعتباری مواجه نیستیم اما میطلبد اعتبارات پایدار باشد، منابع طبیعی یک اکوسیستم و موجود زندهای است که همیشه باید مراقب آن بود و برای احیاء و بازسازی آن هزینه کرد. اگر بخواهیم یک سال هزینه کنیم و مجدد چند سال رهاسازی عملاً منابع طبیعی به همان وضعیت قبل بر خواهد گشت.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان با اشاره به اینکه همزمان با اجرای بندهای خاکی باید اقدامات مرتعی و پوشش گیاهی نیز اجرا شود، تأکید کرد: اعتبارات فقط به سمت کارهای مکانیکی نباید برود بلکه باید به پروژههای بیومکانیکی و بیولوژیک هم توجه نمود.
آبخیزداری فقط بندسازی نیست
وی در ادامه از سیلخیزی بالای ۶۰ درصد مساحت شهرستان قوچان خبر داد و گفت: میطلبد کارهای آبخیزداری به صورت بنیادین و ریشهای در شهرستان انجام شود، آبخیزداری فقط بندسازی نیست.
زمانیمقدم افزود: اقدامات، طرحها و پروژهها عملاً از بالادست حوزه آبخیز باید کار شود که قرق مراتع، حفاظت از پوشش گیاهی، ایجاد بندسار و در نهایت اجرای بند خاکی از آن جمله است.
وی با بیان اینکه نقاطی که پوشش گیاهی ضعیفتری دارند سیل و بارندگیها موجب فرسایش خاک و در نهایت از دست رفتن سرمایههای ملی میشود، گفت: وظیفه منابع طبیعی در مدیریت حوزههای آبخیز بالا بردن امنیت زیستی مردم است که اکنون به این مقوله بیش از گذشته توجه میشود.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان خاطرنشان کرد: امنیت زیستی فقط احداث بند نیست بلکه باید حوضههای آبخیز به صورت جامع مطالعه و اجرا شود، در مناطقی که پروژههای آبخیزداری اجرا شدهاند سیلابها برای ما منفعت داشته است.
۳۰ درصد مراتع شهرستان فقیر هستند
وی اظهار کرد: اگرچه به دلیل بارندگیهای مناسب پوشش گیاهی متوسط و متوسط به سمت خوب هم داریم ولی بازهم ۳۰ درصد مراتع شهرستان چون نزدیک روستاها واقع شدهاند و دام بیش از ظرفیت مرتع در آنجا چرا میکند فقیر هستند.
زمانیمقدم با اشاره به اینکه ۶۰ تا ۷۰ درصد مراتع شهرستان چون در آنها مدیریت چرا و پروژه آبخیز صورت گرفته نسبت به مراتع استان وضعیت بهتری دارند، کل عرصههای شهرستان را ۳۸۴ هزار هکتار اعلام نمود و گفت: کل اعتبارات شهرستان در بخش آبخیزداری ۱۸ میلیارد تومان است.
وی در ادامه با بیان اینکه طی هفتههای گذشتههای به خصوص هفته دولت پروژههای مختلفی از جمله پروژه آبخیزداری خمار تاش با اعتبار یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان در حجم خاکریزی یک هزار و ۱۹۳ مترمکعب افتتاح شده است، گفت: کلنگ زنی بند خاکی منطقه هودانلو با اعتبار ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان از دیگر پروژههایی بوده که قبلاً انجام شده است.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری قوچان عنوان کرد: حوزه آبخیز این پروژه بیش از ۳ هزار و ۸۰۰ هکتار است که با هدف کنترل سیل و رسوب و تغذیه سفرهای زیرزمینی، جمعآوری روان آبها و … اجرا میشود.
وی با اشاره به اینکه با اعتباراتی که از محل سفر ریاست جمهوری و بخشی از اعتبارات ملی شهرستان به پروژهها تخصیص داده شد همزمان ۵ بند خاکی را در شهرستان شروع به کار کردیم، گفت: تعدادی از پروژهها تاکنون به بهرهبرداری رسیده و تا پایان شهریورماه تعدادی دیگر نیز تحویل مردم میشود.
ایسنا