Friday, 27 November , 2020
امروز : جمعه, ۷ آذر , ۱۳۹۹ - 12 ربيع ثاني 1442
شناسه خبر : 972
  پرینتخانه » اخبار تاریخ انتشار : ۱۱ آبان ۱۳۹۹ - ۱۵:۲۸ | 25 بازدید | ارسال توسط :

کوه‌پارک؛ آسایش بر می‌گردد؟

شهردار مشهد: طرح کمربند جنوبی را اجرا نمی‌کنم! مرجانه حسین‌زاده   در حالی شهردار مشهد از آشتی مردم با کوه خبر می‌دهد که پروژه سودآور کمربند جنوبی مشهد قرار است تقاطع چند سطحی میدان نمایشگاه و بزرگراه شهید برونسی در غرب مشهد را به اتوبان باغچه در شرق شهر وصل کند. این بزرگراه به طول […]

کوه‌پارک؛ آسایش بر می‌گردد؟

شهردار مشهد: طرح کمربند جنوبی را اجرا نمی‌کنم!

  • مرجانه حسین‌زاده

 

در حالی شهردار مشهد از آشتی مردم با کوه خبر می‌دهد که پروژه سودآور کمربند جنوبی مشهد قرار است تقاطع چند سطحی میدان نمایشگاه و بزرگراه شهید برونسی در غرب مشهد را به اتوبان باغچه در شرق شهر وصل کند. این بزرگراه به طول ۲۷ کیلومتر بیش از سه میلیون متر مکعب از کوه‌های جنوب شهر که تنفس‌گاه‌های شهر به شمار می‌آیند را تخریب می‌کند.

این پروژه که سال ۹۱ آغاز به کار کرد تا انتهای سال ۹۶ به مدت پنج سال، هشتاد درصد پیشرفت داشت و ۱۲ کیلومتر از ۲۷ کیلومتر آن عملیاتی شد اما اسفندماه ۹۶ با اعلام دادستان و با حکم قضایی، پیگیری رسانه‌ها و مصوبه‌ی شورای حفظ حقوق بیت‌المال به علت نداشتن پیوست زیست ‌محیطی و تخلفات گران‌بار زیست‌محیطی متوقف و ملغی شد. تا آن زمان صد و هشتاد میلیارد تومان از جیب مردم برای آن هزینه شده بود اما زمستان ۹۸ و درست زمانی‌که کرونا در مشهد سایه افکنده بود و شهر در سکوت فرو رفته بود یکمرتبه و در هاله‌ای از ابهام و بدون اطلاع‌رسانی به مردم این پروژه‌ پرمناقشه دوباره ادامه‌ فعالیت خود را از سر گرفت تا صدای کنده شدن سنگ‌ها و انفجار، سکوت شهر را برهم بزند.

ظاهرا بعد از گذشت دو سال در بهمن ماه ۹۸ پرونده‌ی عظیم کمربند جنوبی مشهد در «ستاد تدبیر» باز می‌شود تا در خصوص این پروژه راکد تصمیم‌گیری شود و در نهایت یکی از مصوبات این ستاد با عنوان «ایجاد و تامین راه دسترسی مناسب  جهت استفاده شهروندان، زائران و مسافران از ارتفاعات جنوبی مشهد» با امضای شهردار به پیمانکار پروژه و بنیاد مسکن ابلاغ می‌شود و بر این اساس «ستاد تدبیر» یک روزه برای شهر تعیین تکلیف می‌کند و نسخه‌‌‌ غیرکارشناسانه می‌پیچد تا ارتفاعات جنوبی مشهد هرچه سریع‌تر در دود و ترافیک خفه شود.

 

جاده‌‌ بیشتر، ترافیک بیشتر

کارشناسان شهرسازی از سال‌ها قبل معتقد بودند احداث کمربندجنوبی راه‌حل درستی برای کاهش ترافیک شهر نیست اما تاخت‌و‌تاز و تصرف در این اراضی و عرصه‌ها با سرعت سرسام‌آوری در حال گسترش است تا دسترسی مردم به تنفس‌گاه‌های شهر را قطع کند. دکتر مهدی کلاهی، عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در این رابطه اظهار می‌کند: «مهندسین راه‌سازی همواره افزایش جاده‌‌ها را برای کاهش ترافیک پیشنهاد می‌دهند. این تفکر سال‌های زیادی در کلانشهرها حکمفرما بود اما امروزه متخصصان و کارشناسان معتقدند جاده‌ بیشتر به معنی ترافیک بیشتر است. به این خاطر که مردم زمانی از وسیله‌ شخصی‌شان استفاده می‌کنندکه هزینه – فایده‌اش برای‌شان صرف کند. با ساخت یک جاده‌ جدید که زمان را در رسیدن به مقصد کاهش دهد، ما به راننده یک پیام می‌دهیم و آن پیام این است که اگر قبلا برای رسیدن به ییلاقات طرقبه و شاندیز نیم‌ساعت زمان لازم داشتیم، حالا با این جاده‌ جدید ده دقیقه‌ای به این ییلاقات خواهیم رسید. عقلانیت اقتصادی اینجا به افراد می‌گویدکه وقتی زمان کاهش پیدا کرده، بهتر است از اتومبیل شخصی استفاده کنند.»

 

۲۷ کیلومتر پارکینگ!

زمستان ۹۸ شهرداری پیشنهاد تکمیل این پروژه را تحت عنوان «بوستان طبیعت» و «پارکینگ خطی» به استانداری می‌دهد تا در ستاد تدبیر و پشت درهای بسته در خصوص آن تصمیم‌گیری شود. رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط زیست شورای شهر مشهد در بازدیدی که مورخ ۲۳ اردیبهشت امسال از این اراضی انجام داد در جمع خبرنگاران وعده داد که شورای پنجم و مدیریت شهری در این دوره هیچ برنامه‌ عمرانی در جهت ادامه کار کمربند جنوبی ندارد و  تنها به دنبال تکمیل فضاهای موجود با احداث «فضای سبز» و «پارک» است. همین موضوع باعث شد تا از روند کار بازدید میدانی انجام دهم که در نهایت شواهد نشان از فراهم‌سازی تمامی زیرساخت‌های یک بزرگراه را داشت. همچنین کلاهی درباره ۲۷ کیلومتر پارکینگ و پارک خطی را تنها یک شوخی بزرگ می‌داند و معتقد است: «برای آشتی مردم با طبیعت باید روی سیستم حمل‌نقل سبز کارکنیم. باید استفاده از دوچرخه را فرهنگ‌سازی کنیم. ما نباید به بهانه‌ پارک و پارکینگ خطی کوه‌های خودمان را نابود کنیم.»

 

یک بام و دو هوای مدیران شهری

زمانی که شیشه‌ منازل ساکنین ارتفاعات جنوبی مشهد می‌شکند و بعد مردم می‌فهمند که جاده‌ای قرار است در نزدیکی محل سکونت آن‌ها ساخته شود و در حالیکه ضررهای مخرب بودن این جاده پیش‌تر در اتاق فکر دانشگاه فردوسی مشهد تایید شده است، مدیران شهری بدون اهمیت به مطالبات مردم و تصمیمات گرفته شده در اتاق فکر دانشگاه فردوسی به فعالیت خود و قطع دستگاه‌های تنفسی مشهد به بهانه‌ی تغییر کاربری این پروژه به تفرجگاه ادامه می‌دهند. بیستم فروردین ماه ۹۹ خلیل‌الله کاظمی معاون عمران، حمل و نقل و ترافیک شهرداری مشهد از به‌کارگیری یکی از مشاوران عالی محیط‌زیست کشور برای انجام مطالعات زیست‌محیطی کمربند می‌گوید و اظهار میکند: «دانشگاه فردوسی مشهد قرار است به عنوان دستگاه ناظر بر این مطالعات نظارت داشته باشد.»

 

ضرورت توجه به اصل ۵۰ قانون اساسی

فرشته تقی‌زاده عضو هیات مدیره انجمن سمن‌های محیط زیستی خراسان رضوی در ابتدا ضرورت این جاده را زیر سئوال می‌برد و می‌گوید: «جاده ابزار توسعه است و بردن این توسعه به ارتفاعات جنوبی یک جرم و یک تخلف است. باید ببینیم با از دست دادن این محیط طبیعی چه چیزی به دست می‌آوریم و باید بسنجیم که دستاور ما ارزش این همه تخریب را دارد؟»

تقی‌زاده با تاکید بر اجرای اصل ۵۰ قانون اساسی که هرگونه پروژه‌ی اقتصادی را اگر به قیمت از بین‌بردن سرمایه‌های غیرقابل بازگشت باشد، جرم می‌داند، می‌افزاید: «مجریان قانون باید هرچه سریع‌تر به عنوان مدعی‌العموم و حافظ منابع مردم طبق قانون با این تخلف برخورد کنند. سال‌ها قبل اراضی اطراف این زمین‌ها توسط اشخاص حقیقی و حقوقی تملک شد و با احداث این جاده این زمین‌های‌شان دارای ارزش افزوده می‌شود. بنابراین عدم اجرای این کمربندی منافع آن‌ها را به خطر می‌اندازد.»

 

راه ‌و شهرسازی چه اقدامی انجام داده است؟

در پی یافتن پاسخ این پرسش که راه‌وشهرسازی در خصوص گرفتن مجوز قانونی این تغییرکاربری تا کنون چه اقدامی کرده، به سراغ معاون شهرسازی و معماری اداره‌کل راه‌وشهرسازی خراسان‌ رضوی رفتم، او بیان می‌کند: قبل‌از سال ۱۳۷۸ ضرورت احداث کمربند جنوبی به ‌عنوان یک الزام ترافیکی برای شهر مطرح، و نتیجه‌ آن، انعکاس این تصمیم بر روی طرح تفصیلی جنوب بزرگراه آسیایی در اواخر سال ۱۳۷۸ می‌شد. بعد از آن، برنامه و طرح‌های ترافیکی جامع شهر مشهد دو بار به تایید شورای‌عالی ترافیک کشور رسید. به عبارتی در طرح‌های ترافیکی یاد شده از این کمربندی به ‌عنوان یکی از اندام‌های اصلی  استخوان‌بندی شبکه‌ معابر ترافیکی  شهر یاد می‌شود.

بهاره بزرگمهر با تاکید بر دیدگاه‌های نوین شهرسازی، می‌‌افزاید: «در تقابل میان  پاسخگویی به نیاز تردد خودرو و حفظ بستر طبیعی زمین، انگاره‌ کلی، عدم مداخله یا مداخله حداقلی در بستر بوده و تسهیل حرکت خودرو، اهمیت بسیار کمتری یافته است.»

بزرگمهر توقف این پروژه را که یکی از ارکان اساسی ساختار ترافیکی شهر است، نیازمند ارائه نتایج ارزیابی‌های زیست‌محیطی می‌داند و می‌گوید: «به محض ارائه‌ی ارزیابی‌های مربوطه و همچنین بررسی سایر جنبه‌های کالبدی آن، پیگیری لازم برای تعیین تکلیف کمربند‌جنوبی در کمیسیون نیز انجام خواهد شد.»

 

باز هم اهمال‌کاری

مجوز تغییرکاربری قانونی این پروژه معطل اهمال‌کاری شورای هماهنگی ترافیک خراسان رضوی است. سال ۹۷ دادستان صادقی در خصوص تغییرکاربری قانونی این اراضی نامه‌ای به اداره‌کل راه‌و‌شهرسازی می‌‌زند که راه‌و‌شهرسازی پاسخی به آن نامه نمی‌دهد، بزرگمهر در این باره اظهار می‌کند: «لازمه‌ حذف این کمربند که مصوبه شورای‌عالی ترافیک کشور است،  تصویب عدم نیاز به آن در مراجع قانونی تصمیم‌گیری‌های ترافیکی است و بدون تصویب عدم نیاز به آن، قابل طرح در کمیسیون ماده پنج نیست و برای تعیین کاربری جدید، باید ابتدا عدم ضرورت و امکان حذف آن در مرجع قانونی ترافیکی مربوطه مصوب می‌شد تا پس از آن تغییر کاربری، قابلیت طرح در کمیسیون ماده‌ی پنج را می‌یافت.»

وقتی برای اقدامات شورای اسلامی شهر در خصوص گرفتن مجوز قانون تغییرکاربری این اراضی با دکتر حاجیان شهری، رئیس کمیسیون خدمات شهری و محیط‌زیست تماس می‌گیرم، او هم با تاکید بر «عدم اختیار شورا در بحث تغییرکاربری» می‌افزاید: «تغییرکاربری و مدیریت اراضی از وظایف کمیسیون ماده‌ ۵ است و این کمیسیون تنها مرجع ذی‌صلاح تغییرکاربری است، و شخص استاندار در راس این کمیسیون حضور دارند. شورای اسلامی شهر در حوزه‌ ارتفاعات جنوبی مشهد تنها به دنبال مدیریت صحیح تخریباتِ صورت‌گرفته از قبل بوده و هست.»

 

عقب‌نشینی یکباره شهرداری!

اما در حالیکه تخریب و جاده‌کشی از اسفندماه ۹۸ در ارتفاعات جنوبی دوباره از سرگرفته شده، بالاخره صدای اعتراض رسانه‌ها و دیده‌بانان محیط زیست به گوش مسئولین می‌رسد.

شهردار مشهد عصر یکشنبه یک تیرماه در نشستی که با اعضای قرارگاه دانشجویی صیانت از ارتفاعات جنوبی مشهد داشت، از موضع خود عقب‌نشینی کرد و گفت: «بنا داریم با تغییر کاربری، کمربندی جنوبی را به «کوه پارک» تبدیل کنیم. قبل از این که طرح تفصیلی جنوب غرب مشهد در کمیسیون ماده ۵ تصویب شود باید سمن‌ها و رسانه‌ها کمک کنند تصمیم مناسب در این مرحله گرفته شود.»

محمدرضا کلایی مسئله دیگری را نیز مطرح می‌کند: می‌خواهیم پادگان ارتش را تبدیل به پارکی ۷۲ هکتاری کنیم و برای این کار بیش از بیست جلسه با فرماندهان ارشد ارتش و در سطوح پایین‌تر جلسات بسیار زیادی را برگزار کرده‌ایم تا این فضا در اختیار مردم قرار گیرد چرا هیچکس این موضوع را از شهرداری مشهد مطالبه نمی‌کند؟

کلایی که خودش را آدم تنهایی می‌داند و معتقد است برای تغییر کاربری  زورش به کمیسیون ماده پنج نمی‌رسد علت ادامه‌ فعالیت این پروژه را تنها اتمام کارِ نیمه‌تمام دانست و افزود: «از آنجا که نمی‌شود طرحی را با این حجم از هزینه نیمه تمام رها کرد، لذا بررسی کردیم که چه کاربری‌هایی را می‌توان در این منطقه پیاده کرد و لذا از پیست موتورسواری تا آفرود و… همه‌ چیز را بررسی کردیم و مقرر شد در این محدوده پارکینگ ایجاد شود، همچنین ساخت کوه پارک نیز با این شرط که تخریب زیست‌ محیطی نداشته باشد آغاز شد. معتقدم اگر پای مردم به این اراضی باز شود و مردم به کوه‌پارک بیایند شهردار بعدی هم جرات اجرای کمربند جنوبی را نخواهد داشت.»

بنابراین حالا که هیچ کس زورش به گرفتن مجوز تغییر کاربری این پروژه نمی‌رسد برای پایداری و عدمِ تبدیل آن به بزرگراه، تنها می‌ توان به حضور مردم در کوه‌پارک امیدوار بود و هر لحظه نگران تکمیل بزرگراه جنوبی بود.

 

کوه‌پارک، پارکی بدون پیوست زیست‌محیطی

هنوز پیوست زیست‌محیطی این پروژه در هیچ‌کدام از سایت‌های تحت پوشش شهرداری مشهد بارگزاری نشده و هیچ‌کس آن را ندیده اما بیلبوردهای «کوه پارک» در تمام سطح شهر اکران شده اند.

 

تدبیر یا امید، مسئله این است!

تجاوز به حریم کوه در تمام شهرها طبق یک سناریوی ثابت در حال تکرار و تسری است، ابتدا تصرف، سپس تخریب و بعد تکمیل مدارک و گرفتن مجوز. بی‌شک گسست بین شهر و طبیعت و زخم عمیقی که بر چهره ارتفاعات جنوبی مشهد توسط این کمربندی افتاده و چشم انداز آن را مخدوش کرده و از خاطر این نسل پاک نخواهد شد.

باید ببینیم روند ذره‌ذره بلعیده شدن این اراضی و تخریب ۵۴ آبراهه و چشمه و قنات با اجرای پروژه کوه پارک متوقف خواهد شد؟

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.